© 2014 pactum

Czy wierzyciel wspólnika może wypowiedzieć umowę spółki?

Jeden ze wspólników naszej spółki jawnej ma kłopoty finansowe. Jego wierzyciel ma już prawomocne wyroki i komornik prowadzi postępowania egzekucyjne. Czy to prawda, że po bezskutecznej egzekucji wierzyciel może wypowiedzieć umowę spółki po to, by było możliwe zaspokojenie jego roszczeń z udziałów w spółce?

EKSPERT WYJAŚNIA
Tak. Jest to możliwe, o ile zostaną zachowane warunki i terminy określone przepisami. W każdym razie trzeba liczyć się z zastosowaniem tego rozwiązania przez wierzyciela.

W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika może uzyskać zajęcie tych praw służących wspólnikowi z tytułu udziału w spółce, którymi wspólnikowi wolno rozporządzać. Istotne jest, by wierzyciel na podstawie tytułu egzekucyjnego uzyskał zajęcie roszczeń służących wspólnikowi w przypadku jego wystąpienia lub rozwiązania spółki. Jeśli tak jest i w ciągu ostatnich sześciu miesięcy przeprowadzono bezskutecznie egzekucję z ruchomości wspólnika, to jego wierzyciel może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Może tak postąpić nawet wtedy, kiedy umowa spółki była zawarta na czas oznaczony. Gdyby zaś umowa spółki przewidywała krótszy termin wypowiedzenia, wierzyciel mógłby skorzystać z terminu umownego.

Wspólnicy nie mogą w umowie spółki ograniczyć prawa wierzyciela do złożenia tego rodzaju wypowiedzenia. Jeśli nawet wspólnicy wprowadzą do umowy postanowienia przewidujące ograniczenia, będą one nieważne.

Dzięki wypowiedzeniu umowy spółki jawnej wierzyciel osobisty wspólnika uzyskuje możliwość rozszerzenia egzekucji na uprawnienia i roszczenia dłużnika, które przysługują mu wobec spółki. Jeśli więc wierzyciel wypowie umowę, spółka będzie musiała rozliczyć się z odchodzącym wspólnikiem, ustalając wysokość przysługującego mu udziału. Jako dzień bilansowy trzeba będzie przyjąć ostatni dzień roku obrotowego, w którym upłynął termin wypowiedzenia. Ale udział nie będzie wypłacony wspólnikowi, lecz jego wierzycielowi, oczywiście do wysokości wierzytelności.

Odejście jednego ze wspólników dla spółki jawnej może oznaczać jej rozwiązanie i likwidację. Nie zawsze jednak tak musi być. Pomimo wypowiedzenia złożonego przez wierzyciela może ona nadal istnieć, jeśli tak stanowi umowa spółki albo pozostający w niej wspólnicy tak postanowią. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że wypowiedzenie umowy spółki staje się bezskuteczne, jeśli przed upływem terminu wypowiedzenia wierzyciel został spłacony przez osobę trzecią (np. innego wspólnika) za zgodą dłużnika.

Not. mb Podstawa prawna l Art. 518 par. 1 pkt 3 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.). l Art. 62 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Gazeta Prawna 52/2007 z dnia: 06.03.2007
Autor: Ewa Bednarek-Wojtal