© 2014 pactum

Kiedy komplementariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki?

Wiem, że zasadą jest, że komplementariusz spółki komandytowo-akcyjnej odpowiada bez ograniczeń za zobowiązania spółki. Ten jedenak, wobec którego skierowałem egzekucję mojego długu, ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, stwierdził, że nie ponosi żadnej odpowiedzialności za istniejące zobowiązania. Czy to możliwe w świetle obowiązującego prawa?

EKSPERT WYJAŚNIA
Istotnie - zgodnie z art. 125 kodeksu spółek handlowych - komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia. Oznacza to, że ponosi on nieograniczoną w wysokości i w czasie odpowiedzialność osobistą, solidarną ze spółką i wspólnikami, a także subsydiarną (jeśli nie uda się ściągnąć należności ze spółki) odpowiedzialność za zobowiązania S.K.A. Ani statut, ani żadna czynność wspólników nie może ograniczyć lub wyłączyć tej odpowiedzialności. Nie wyłącza jej nawet wniesienie przez komplementariusza wkładu na kapitał zakładowy (wówczas występuje on w podwójnej roli - komplementariusza i akcjonariusza). Istnieje jednak wyjątek. Kiedy zaistnieje on, odpowiedzialność komplementariusza ulega zmianie. Kodeks spółek handlowych wprowadza jedyną normę, która powoduje ograniczenie odpowiedzialności komplementariusza (art. 137 par. 5 k.s.h.). Zgodnie z nią, pozbawienie takiego wspólnika przez sąd prawa reprezentowania spółki wbrew jego sprzeciwowi zwalnia go z odpowiedzialności osobistej za zobowiązania spółki powstałe od chwili dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze przedsiębiorców w KRS.

Zgodnie z art. 137 par. 1 k.s.h. spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy statutu lub prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa do reprezentowania spółki. Pozornie wydawać by się mogło, że komplementariusz może zostać zawsze pozbawiony prawa reprezentowania spółki w dwojaki sposób - w drodze zmiany statutu, na którą wyrażą zgodę pozostali komplementariusze, lub wskutek orzeczenia sądu. Z uwagi jednak na to, że pozbawienie komplementariusza prawa reprezentacji wbrew jego sprzeciwowi może nastąpić jedynie na mocy wyroku sądu, do wyłączenia prawa reprezentowania spółki niezbędne jest zaistnienie łącznie trzech przesłanek: podjęcie stosownej uchwały przez walne zgromadzenie, zgoda wszystkich komplementariuszy (oprócz oczywiście tego, którego uchwała dotyczy) oraz prawomocny wyrok sądu. Możliwe jest także pozbawienie komplementariusza prawa do reprezentacji bez konieczności uzyskania wyroku sądu, a jedynie w drodze zmiany statutu. Wówczas warunkiem jest, by zainteresowany nie zgłosił sprzeciwu. Jeśli jednak sprzeciwu nie zgłosi, jego odpowiedzialność nie ulega żadnym ograniczeniom.

Unormowania tych sytuacji są niezwykle ważne i dla samego komplementariusza, i dla wierzycieli spółki. Jeżeli zatem komplementariusz utrzymuje, że nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, to musiał zostać pozbawiony prawa reprezentacji wbrew swej woli i musiało to zostać uwidocznione w KRS. Innej możliwości wyłączenia jego odpowiedzialności nie ma.

PODSTAWA PRAWNA Art. 125 i art. 137 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Gazeta Prawna 26/2007 z dnia: 06.02.2007
Autor: Ewa Bednarek-Wojtal